|
Leczenie protetyczne
Protetyka stomatologiczna zajmuje się uzupełnianiem braków zębowych. W
ujęciu potocznym proteza jest to sztuczny twór uzupełniający utraconą
część narządu. Wewnątrzustne protezy stomatologiczne odtwarzają
zniszczone części zęba lub zębów i upośledzone funkcje jamy ustnej
(żucie, mowa, estetyka).
Jeżeli doszło do utraty zębów konieczne jest ich uzupełnienie. Każda
nawet pojedyncza luka stwarza, bowiem zagrożenie dla sąsiadujących z nią
zębów. Mają one tendencję do pochylania się, a nawet przesuwania w
kierunku wolnej przestrzeni. Ząb przeciwstawny wysuwa się z zębodołu,
staje się "dłuższy", a to z biegiem czasu może doprowadzić do jego
utraty.
Nowoczesna protetyka opiera się na elementach precyzyjnych takich jak:
- protezy na zasuwach, zatrzaskach, belkach
- licówki
- wkłady
- korony
- mosty licowane porcelaną lub pełnoceramiczne.
Do protezy każdego typu można się przyzwyczaić
W przypadku większych braków zębowych lub bezzębia wykonywane są
protezy całkowite i częściowe, a jeśli warunki protezowania są
niewystarczające stosowane są protezy oparte na implantach.
Rodzaje protez stomatologicznych
Wśród protez zębowych można wyróżnić dwie grupy:
- protezy stałe
- protezy ruchome
Protezy stałe są to uzupełnienia trwale umocowane na zębach własnych
pacjenta, najczęściej za pomocą cementów. Do protez stałych należą:
- wkłady koronowe i koronowo - korzeniowe
- korony i mosty protetyczne
Prozety należy czyścić jak własne zęby
Wkłady koronowo-korzeniowe
Są to takie konstrukcje protetyczne stosowane w przypadku znacznego
stopnia uszkodzenia lub całkowitego uszkodzenia koron zębów własnych.
Warunkami w przypadku kwalifikacji zęba do wkładu koronowo-korzeniowego
jest prawidłowo przeleczony kanał korzenia bez patologicznych zmian przy
wierzchołku oraz brak uszkodzenia poniżej brzegu kości. Wkłady
koronowo-korzeniowe służą najczęściej jako umocowanie korony
protetycznej pojedynczej lub będącej filarem mostu protetycznego.
Korony protetyczne
W przypadkach, kiedy korony zębów nie mogą być odbudowane wymienionymi
wyżej metodami, stosuje się korony protetyczne, czyli uzupełnienia
protetyczne trwale osadzone na oszlifowanych wcześniej zębach żywych jak
i martwych. Mają one zastosowanie w przypadkach znacznego, nie dającego
się odbudować za pomocą materiałów do wypełnień, zniszczenia części
koronowej zęba. Korony protetyczne często służą też do poprawy estetyki,
przebudowy zwarcia, a także do lepszego utrzymania w jamie ustnej
protez ruchomych. Są najbardziej rozpowszechnionym elementem mocującym
mosty.
 
Most Most to stała proteza
uzupełniająca brak od jednego do kilku zębów. Zbudowany jest z przęsła
odtwarzającego czynność i kształt utraconych zębów oraz z elementów
mocujących go na filarach, którymi są naturalne zęby (korzenie)
otaczające lukę lub implanty. Elementami mocującymi mogą być wkłady
koronowe, koronowo - korzeniowe lub korony.
Mosty na podparciach szklanych Podparcia szklane stosuje się w przypadku gdy zęby własne są w złym stanie lub braki są zbyt rozległe albo skrzydłowe, gdy
nie da się wykonać klasycznych uzupełnień stałych.
Alternatywą dla drogich i czasochłonnych implantów jest proteza stała oparta na systemie szklanych podparć ZX-27. System ten charakteryzuje się sporą
estetyką oraz dużymi możliwościami w sytuacjach gdzie do tej pory były narzucane tylko protezy ruchome częściowe.
Podparcia szklane ZX-27 eliminują problem braku własnych zębów filarowych. Wyprodukowane są ze specjalnego szkła dostosowanego do bezzębnej części wyrostka
zębodołowego szczęki lub żuchwy. Każdy pacjent ma wykonane indywidualnie szklane podparcie ZX-27 dopasowane wyłącznie do jego wyrostka zębodołowego i tylko w ściśle określonym miejscu.
  
Wkłady koronowe
Wkładami koronowymi uzupełnia się twarde tkanki korony zęba, utracone
lub uszkodzone w takim stopniu, że niemożliwa jest trwała odbudowa
metodami zachowawczymi czyli przez wykonanie wypełnienia. Z powodu
rozpowszechnienia materiałów kompozytowych i kompomerowych najnowszej
generacji zastosowanie wkładów koronowych znacznie się zawęziło. Wkłady
najczęściej wykonuje się z porcelany, nowoczesnych materiałów złożonych
odpowiadających jakości ceramice, stopów złota.
Protezy ruchome, to uzupełnienia
wprowadzane do jamy ustnej i wyjmowane z niej przez pacjenta. Są to:
protezy szkieletowe, protezy nakładowe, częściowe i całkowite protezy
osiadające.
Protezy szkieletowe
Protezy szkieletowe należą do ruchomych uzupełnień protetycznych.
Wykonuje się je przy brakach zębowych zbyt rozległych na uzupełnienie
mostem. Główną ich częścią jest metalowy szkielet zaopatrzony w klamry i
ciernie. Część metalowa jest na tyle cienka i zredukowana, że prawie
wcale nie przeszkadza użytkownikowi. Klamry odpowiedzialne są za
utrzymanie protezy na podłożu. Ze względu na niekosmetyczny wygląd
klamer zastępowane są one statnio przez mocowane na koronach zasuwy,
zatrzaski i korony teleskopowe.
Ciernie to wypustki opierające się na powierzchniach żujących zębów i
przenoszące w ten sposób siły żucia przez zęby i ozębną na kości szczęk.
Należy podkreślić, że jest to fizjologiczny sposób obciążania kości i
stanowi niewątpliwie zaletę tego rodzaju uzupełnień. Oczywiście błona
śluzowa i okostna również biorą udział w przenoszeniu sił, ale w dużo
mniejszym stopniu niż ma to miejsce w protezach osiadających.
Częściowe i całkowite protezy osiadające
Protezy osiadające podobnie jak protezy szkieletowe są uzupełnieniem
ruchomym. Siły żucia są tu przenoszone wyłącznie przez błonę śluzową i
okostną na kości szczęk. Skutkiem tego jest przeciążenie kości, co z
kolei przyspiesza ich resorpcję i powoduje osiadanie protezy. Proteza
staje się "za duża", a jej przyleganie do podłoża, tym samym utrzymanie
coraz gorsze. Szczególnie dużo kłopotów nastręcza całkowita proteza
dolna.
Protezy akrylowe czyli tradycyjne
protezy osiadające, dzięki płycie protezy leżącej na wyrostkach
zębodołowych rozkładają siły powstające przy żuciu i gryzieniu na
większy obszar, odciążając tym samym słabe lub nieliczne zęby.
Nieestetyczne i często nieakceptowane przez pacjentów są klamry,
stanowiące klasyczne elementy utrzymujące protezę na podłożu.
Protezy elastyczne czyli protezy
nylonowe są świetnym rozwiązaniem dla pewnych pacjentów. Po pierwsze
mają wieczystą gwarancje jeśli chodzi o złamanie lub pękniecie -
ponieważ pod wpływem nadmiernego obciążenia proteza wygina się.
Pacjenci, którzy wymagają przygotowania chirurgicznego przed założeniem
innego rodzaju protez, w tym wypadku takiego przygotowania nie wymagają.
Nylon dzięki swojej elastyczności może ominąć wypukłości kostne czy
inne szczegóły anatomiczne, które przeszkadzają w noszeniu protezy
tradycyjnej. Jednak tym co najbardziej pacjenci sobie cenią w protezach
nylonowych, jest brak jakichkolwiek elementów metalowych. Protezy te nie
mają klamer. Są cieńsze, lżejsze, nie powodują uczuleń.
Czy lepsze są mosty i korony,
czy też protezy ruchome?
Ponad wszelką wątpliwość korony i mosty zapewniają pacjentowi większy komfort, gdyż są uzupełnieniem protetycznym stałym.
Czy lepsze są protezy szkieletowe,
czy akrylowe?
Protezy szkieletowe mają bardziej
ograniczony zasięg i opierają się klamrami i cierniami na zębach. Są
więc korzystne kiedy pacjent ma dużo mocnych zębów i są one korzystnie
rozmieszczone. W przypadku małej ilości zębów i jeżeli są one słabe,
rozbudowana płyta protezy akrylowej odciąża je przenosząc siły żucia na
dziąsła i podniebienie.
Protezy nie są wieczne i po pewnym czasie wymagą wymiany na nowe
|